حسين مير حيدر

49

معارف گياهى ( فارسى )

ساپونين و روغن شامل دىهايدروكسى ستئاريك اسيد « 1 » و لينولئيك اسيد « 2 » و اولئيك اسيد « 3 » [ والنزوئلا ] . و تتراهايدوكسى ستئاريك اسيد « 4 » و پالميتيك اسيد « 5 » و استئاريك اسيد « 6 » [ پندس ] . وجود دارد . در بررسىهايى كه در مورد حدود سميت گياه به عمل آمده ، مقدارى از گياه مخلوط با علوفه به گوسفند داده شده است و هيچ‌گونه مسموميتى نشان داده نشده است . معمولا از برگ و سرشاخه‌هاى گلدار گياه و تخم آن به عنوان دارو در طب سنتى استفاده مىشود . خواص - كاربرد در مناطق خاور دور براى تخم تاج‌ريزى سياه و سرشاخه‌هاى گلدار آن يك نوع خواص قايل هستند [ استوارت ] . اين گياه براى اسهال خونى نافع است و هجوم خون در يك عضو را از بين مىبرد و پراكنده مىكند [ هاو ] . براى التيام زخم گلو و عفونت چركى نرمه‌بند دور انگشتها كه به نام بيمارى ويتلا « 7 » شناخته مىشود ، مفيد است [ چونگ كوئوتونونگ يائوچى ] . در هند از ريشهء گياه براى نرم كردن سينه و از برگهاى خشك آن براى تسهيل در تخليهء مزاج و از ميوهء آن به عنوان مسهل و مليّن استفاده مىشود [ كروست و پتلو ] . در اندونزى از عصارهء ميوهء رسيدهء آن براى معالجهء زخم چشم مرغان استفاده مىشود [ هين و وان‌استىنيس كروزمان ] . در فيليپين برگهاى له‌شدهء گياه را روى ورم و تاولهاى پوست مىگذارند [ فريك ] . و از تنطور برگها براى تسكين دردهاى عصبى استفاده مىشود [ گورو و كوئى زمبينگ ] . تاج‌ريزى سياه از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى خيلى سرد و خشك است . در موارد مختلف اغلب از استعمال خارجى آن استفاده مىشود . ضماد ساييدهء برگ آن براى سردرد ، ورم پردهء دماغ و كمپرس دم‌كردهء آن و بخور آن براى زكام ، نزله و سردرد مفيد است . ضماد برگ و سرشاخه‌هاى گلدار آن براى تحليل ورمهاى

--> ( 1 ) . Dihydro xystearic acid ( 2 ) . Linoleic acid ( 3 ) . Oleic acid ( 4 ) . Tetrahydroxy stearic acid ( 5 ) . Palmitic acid ( 6 ) . Stearic acid ( 7 ) . Whitlow